ข้ามไปยังเนื้อหา
Data Mining รายวิชาออนไลน์ · เหมืองข้อมูล

เรียนรู้ Data Mining จากข้อมูลดิบ สู่ Insight และโมเดลที่ใช้งานได้จริง

ครอบคลุม CRISP-DM, Data Understanding, Data Preparation, Association Rules, Classification, Model Evaluation, Deployment และจริยธรรมข้อมูล พร้อมฝึกปฏิบัติด้วย Python/Notebook

9บทเรียนหลัก
16สัปดาห์
PythonLab / Notebook
Data Mining Workflow

CRISP-DM Dashboard

Business → Data → Model → Insight
ModelingClassification / Clustering
AssociationSupport • Confidence • Lift
EthicsPrivacy & Bias Awareness
ผู้สอน
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. นัฐพงศ์ ส่งเนียม
xnattapong@gmail.com
Course Overview

คำอธิบายรายวิชา

ศึกษาหลักการและขั้นตอนของกระบวนการเหมืองข้อมูล โดยเน้นการคิดแบบเป็นระบบตามแนวทาง CRISP-DM ตั้งแต่การทำความเข้าใจปัญหาและข้อมูล การเตรียมข้อมูล การสร้างแบบจำลอง การประเมินผล ไปจนถึงการนำผลลัพธ์ไปใช้จริงอย่างมีจริยธรรม

Data Understanding

สำรวจข้อมูล สถิติเชิงพรรณนา และ EDA

Data Preparation

Cleaning, Missing Values, Outlier และ Feature Engineering

Modeling

Association, Classification, Evaluation และ Deployment

Responsible Data

ความเป็นส่วนตัว อคติของข้อมูล และการใช้งานอย่างรับผิดชอบ

ข้อมูลรายวิชา
ชื่อวิชาเหมืองข้อมูล
Data Mining
รูปแบบบรรยาย + ปฏิบัติ
เครื่องมือPython / Notebook
สื่อPDF + Code + Dataset
CRISP-DMpandasscikit-learnmlxtendAprioriRandom Forest
ดูแผนบทเรียน
Learning Outcomes

เมื่อเรียนจบ ผู้เรียนควรทำอะไรได้

เน้นทักษะที่นำไปใช้กับงานวิจัย งานธุรกิจ และโครงงานจริงได้ทันที

  • วางแผน CRISP-DM — แปลงโจทย์ธุรกิจ/วิจัยให้เป็นกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นระบบ
  • เตรียมข้อมูลได้ — จัดการ Missing, Outlier, Encoding และ Feature Engineering อย่างมีเหตุผล
  • สร้างและเทียบโมเดล — เลือกเทคนิคที่เหมาะสม พร้อมประเมินด้วย Metric ที่ตรงโจทย์
  • สื่อสาร Insight — อธิบายผลลัพธ์เป็นภาพ ตาราง และข้อเสนอแนะที่ตัดสินใจได้
Lessons

แผนบทเรียน 9 บท

ค้นหาและกรองบทเรียนเพื่อเข้าถึงเอกสาร PDF ได้เร็วขึ้น ส่วน Notebook ทยอยอัปโหลดเพิ่มเติม

พร้อมเรียนแล้ว 8 บท

แสดง 9 จาก 9 บทเรียน

01 พร้อมเรียน
บทนำ & CRISP-DM

แนวคิด ประวัติ กระบวนการเหมืองข้อมูล และตัวอย่างการใช้งาน

CRISP-DM Intro
PDF
02 พร้อมเรียน
Data Understanding

แหล่งข้อมูล EDA สถิติเชิงพรรณนา และการเข้าใจโครงสร้างข้อมูล

EDA Descriptive Stats
PDF
03 พร้อมเรียน
Data Preparation

Cleaning, Missing/Outlier, Transformation และ Feature Engineering

Cleaning Feature Engineering
PDF
04 พร้อมเรียน
การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติ

สถิติพื้นฐาน การสรุปผล และการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อเตรียมเข้าสู่โมเดล

Statistics Analysis
PDF
05 พร้อมเรียน
กฎความสัมพันธ์ (Association Rules)

Association Rules, Apriori, Support, Confidence และ Lift

Apriori Support / Lift
PDF
06 พร้อมเรียน
Decision Tree

การจำแนกข้อมูลด้วยต้นไม้ตัดสินใจ และการตีความกฎการตัดสินใจ

Decision Tree Classification
PDF
07 พร้อมเรียน
Random Forest

การจำแนกข้อมูลด้วยป่าแบบสุ่ม การลด Overfitting และ Feature Importance

Random Forest Feature Importance
PDF
08 พร้อมเรียน
Support Vector Machine (SVM)

Support Vector Machine, Kernel และแนวทางการจำแนกข้อมูลเชิงเส้น/ไม่เชิงเส้น

SVM Kernel
PDF
09 เตรียมอัปโหลด
Deployment & Ethics

การนำผลลัพธ์ไปใช้จริง Monitoring อคติ ความเป็นส่วนตัว และจริยธรรมข้อมูล

Deployment Ethics
ไม่พบบทเรียนที่ค้นหา

ลองใช้คำค้นอื่น เช่น CRISP-DM, EDA, Apriori, Random Forest หรือ SVM

16-Week Plan

แผนการเรียน 16 สัปดาห์

จากพื้นฐานและการเตรียมข้อมูล สู่ Modeling การประเมินผล และโครงงาน แบ่งเป็น 4 ช่วงการเรียนรู้

1
พื้นฐานและเตรียมข้อมูลสัปดาห์ที่ 1–4
W1
แนะนำรายวิชา

โครงสร้างคะแนน โจทย์โปรเจกต์ และภาพรวม CRISP-DM

W2
บทที่ 1

บทนำ & CRISP-DM • เลือกโดเมน/ข้อมูล

W3
บทที่ 2

Data Understanding • Lab: EDA

W4
บทที่ 3

Data Preparation • Cleaning/Feature Engineering

2
สถิติ กฎความสัมพันธ์ และต้นไม้สัปดาห์ที่ 5–8
W5
บทที่ 4

การวิเคราะห์เชิงสถิติในงานเหมืองข้อมูล

W6
บทที่ 5

Association Rules • Apriori / FP-Growth

W7
บทที่ 6

Classification ด้วย Decision Tree

W8
สอบกลางภาค

ครอบคลุมบทที่ 1–6

3
Classification และการประเมินโมเดลสัปดาห์ที่ 9–12
W9
บทที่ 7

Random Forest และ Feature Importance

W10
บทที่ 8

SVM และ Kernel Methods

W11
Model Evaluation

Confusion Matrix, ROC, PR, K-Fold

W12
Clustering / Advanced

k-Means, DBSCAN, PCA หรือ Ensemble

4
Deployment และโครงงานสัปดาห์ที่ 13–16
W13
บทที่ 9

Deployment, Ethics, Privacy และ Bias

W14
Project Clinic

ตรวจความคืบหน้าและ Feedback

W15
Project Presentation

นำเสนอ รายงาน และสาธิตผลลัพธ์

W16
สอบปลายภาค

ครอบคลุมหัวข้อหลังกลางภาคและภาพรวมรายวิชา

Assessment

การประเมินผลรายวิชา

วัดทั้งความเข้าใจกระบวนการ ทักษะการสร้างโมเดล และการนำผลลัพธ์ไปใช้จริง

20%
สอบกลางภาค

ทฤษฎี + ปฏิบัติ: CRISP-DM, Data Understanding, Data Preparation, Association และ Classification เบื้องต้น

30%
โครงงานรายวิชา

โครงงานเหมืองข้อมูลครบกระบวนการ พร้อมรายงาน Notebook/Code และการนำเสนอผลลัพธ์

30%
สอบปลายภาค

วิเคราะห์ + ประยุกต์: โมเดลขั้นสูง การประเมินผล การนำไปใช้จริง และจริยธรรมข้อมูล

20%
กิจกรรม / แบบฝึกหัด

กิจกรรมและแบบฝึกหัดในชั้นเรียน ปรับตามบริบทการสอนจริง

สัดส่วนคะแนนรวม
รวม 100%
สอบกลางภาค 20%โครงงานรายวิชา 30%สอบปลายภาค 30%กิจกรรม / แบบฝึกหัด 20%
Course Project

โครงงานรายวิชาเหมืองข้อมูล

เลือกโดเมน/ชุดข้อมูลจริง แล้วดำเนินงานตาม CRISP-DM ตั้งแต่กำหนดปัญหา เตรียมข้อมูล สร้างโมเดลอย่างน้อย 2 วิธี เปรียบเทียบผล และสรุป Insight สำหรับการตัดสินใจ

ขั้นตอนการทำโครงงาน
1) Define Problem

ระบุโจทย์ โดเมน และวัตถุประสงค์การวิเคราะห์

2) Prepare Data

จัดการข้อมูลให้พร้อมสำหรับ Modeling

3) Build & Compare Models

สร้างโมเดลอย่างน้อย 2 วิธี และประเมินอย่างถูกต้อง

4) Present Insight

นำเสนอผลลัพธ์ ข้อค้นพบ และข้อเสนอแนะ

Project Ideas by Career

ตัวอย่างโครงงานเหมืองข้อมูล แยกตามอาชีพ

หัวข้อที่นำไปต่อยอดเป็นโครงงานกลุ่มได้ โดยกำหนดปัญหา ชุดข้อมูล เทคนิค และผลลัพธ์ที่นำไปใช้ตัดสินใจได้จริง

Classification Association Rule Clustering

แสดง 8 จาก 8 ตัวอย่าง

เจ้าของร้านค้าปลีก / ร้านสะดวกซื้อ
วิเคราะห์ตะกร้าสินค้าเพื่อจัดโปรโมชันและวางสินค้า

โจทย์: ต้องการรู้ว่าสินค้าใดมักถูกซื้อร่วมกัน เพื่อออกแบบโปรโมชันหรือจัดวางสินค้าหน้าร้าน

Dataset: ข้อมูลใบเสร็จสินค้า: Transaction ID, Product, Category, Quantity, Date

Association Rule Apriori Support / Confidence / Lift
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • กฎความสัมพันธ์ของสินค้า
  • ข้อเสนอโปรโมชัน Cross-selling
  • Dashboard สรุปสินค้าขายร่วมกัน
ผู้จัดการฝ่ายการตลาด / CRM
ทำนายลูกค้าที่มีแนวโน้มเลิกใช้บริการ

โจทย์: ต้องการคัดกรองลูกค้าที่เสี่ยง Churn เพื่อวางแผนดูแลลูกค้าก่อนเสียลูกค้าไป

Dataset: ข้อมูลลูกค้า: อายุ เพศ ยอดซื้อ ความถี่การซื้อ ระยะเวลาสมาชิก การร้องเรียน และสถานะ Churn

Decision Tree Random Forest Logistic Regression Confusion Matrix
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • โมเดลทำนาย Churn
  • ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ลูกค้าเลิกใช้บริการ
  • รายชื่อลูกค้ากลุ่มเสี่ยง
ครู / อาจารย์ / งานทะเบียน
จำแนกนักศึกษาที่มีความเสี่ยงเรียนไม่ผ่านรายวิชา

โจทย์: ต้องการค้นหานักศึกษาที่ควรได้รับการช่วยเหลือก่อนสอบปลายภาค

Dataset: ข้อมูลการเข้าเรียน คะแนนงาน คะแนนสอบย่อย การส่งงาน และผลการเรียนย้อนหลัง

Classification Decision Tree Random Forest Precision / Recall
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • กลุ่มนักศึกษาที่ควรติดตาม
  • ปัจจัยเสี่ยงด้านการเรียน
  • แนวทางสอนเสริมเฉพาะกลุ่ม
เจ้าหน้าที่คลินิก / โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
จัดกลุ่มผู้รับบริการตามพฤติกรรมสุขภาพ

โจทย์: ต้องการแบ่งกลุ่มผู้รับบริการเพื่อออกแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพให้ตรงกลุ่ม

Dataset: ข้อมูลอายุ เพศ BMI ความดัน น้ำตาล การออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ และโรคประจำตัว

Clustering k-Means EDA Cluster Profile
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • กลุ่มผู้รับบริการตามความเสี่ยง
  • ลักษณะเด่นของแต่ละกลุ่ม
  • ข้อเสนอแนะกิจกรรมสุขภาพรายกลุ่ม
เกษตรกร / ผู้จัดการสมาร์ทฟาร์ม
ทำนายผลผลิตจากข้อมูลสภาพแวดล้อมในแปลงปลูก

โจทย์: ต้องการรู้ว่าปัจจัยใดส่งผลต่อผลผลิต และคาดการณ์ผลผลิตล่วงหน้า

Dataset: ข้อมูลอุณหภูมิ ความชื้น ความชื้นดิน pH แสง ปริมาณน้ำ และผลผลิตรายรอบปลูก

Random Forest Regression Feature Importance Model Evaluation
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • โมเดลคาดการณ์ผลผลิต
  • ปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่สำคัญ
  • คำแนะนำการจัดการน้ำ/สภาพแวดล้อม
ผู้จัดการโรงแรม / ที่พัก
วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการยกเลิกการจองห้องพัก

โจทย์: ต้องการลดอัตราการยกเลิกการจอง และวางแผนจัดการห้องพักให้แม่นยำขึ้น

Dataset: ข้อมูลการจอง: ช่องทางจอง ราคา จำนวนคืน ฤดูกาล ลูกค้าเก่า/ใหม่ และสถานะยกเลิก

Classification SVM Random Forest ROC-AUC
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • โมเดลทำนายการยกเลิก
  • ปัจจัยเสี่ยงต่อการ Cancel
  • แนวทางกำหนดมัดจำ/โปรโมชัน
เจ้าของร้านออนไลน์ / E-Commerce
แบ่งกลุ่มลูกค้าจากพฤติกรรมการซื้อแบบ RFM

โจทย์: ต้องการรู้ว่าลูกค้ากลุ่มใดเป็นลูกค้าชั้นดี ลูกค้าใกล้หาย หรือลูกค้าที่ควรกระตุ้นซื้อซ้ำ

Dataset: ข้อมูลคำสั่งซื้อ: Customer ID, Order Date, Amount, Product Category, Frequency

RFM Analysis Clustering Customer Segmentation
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • กลุ่มลูกค้าเชิงกลยุทธ์
  • แคมเปญการตลาดรายกลุ่ม
  • ตารางลูกค้าที่ควรติดตาม
หัวหน้าศูนย์บริการ / ร้านซ่อม
ทำนายประเภทปัญหาการซ่อมจากประวัติการแจ้งงาน

โจทย์: ต้องการจัดทีมช่างและอะไหล่ล่วงหน้าตามประเภทปัญหาที่คาดว่าจะเกิด

Dataset: ข้อมูลแจ้งซ่อม: ประเภทอุปกรณ์ อาการเสีย อายุอุปกรณ์ ประวัติซ่อม และผลการวินิจฉัย

Text/Category Encoding Classification Naive Bayes Decision Tree
ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
  • โมเดลจำแนกประเภทงานซ่อม
  • รายการอะไหล่ที่ควรเตรียม
  • แนวทางลดเวลารอซ่อม
ไม่พบตัวอย่างโครงงานที่ค้นหา

ลองค้นด้วยคำว่า ร้านค้า, ลูกค้า, สุขภาพ, เกษตร, Association หรือ Classification

Rubric

รูบริกการให้คะแนนโครงงาน

โครงงานคิดเป็น 30% ของคะแนนรวม ประเมินจาก 6 ด้านต่อไปนี้

หัวข้อประเมินยอดเยี่ยมดีพอใช้สัดส่วน
โดเมน/ข้อมูลปัญหา แหล่งข้อมูล และข้อจำกัดชัดเจน ข้อมูลเหมาะสม มีข้อจำกัดครบใช้ได้ ระบุข้อจำกัดบางส่วนไม่ชัดหรือข้อมูลไม่เหมาะ10%
Data PreparationCleaning, Missing, Outlier, Feature Engineeringครบถ้วน มีเหตุผล ทำซ้ำได้ครอบคลุมหลัก ๆพื้นฐาน ขาดเหตุผล20%
Modelingอย่างน้อย 2 วิธี พร้อมเหตุผลเลือกวิธีเหมาะ ปรับแต่งดี อธิบายได้มี ≥2 วิธี และอธิบายพอใช้วิธีจำกัดหรือเหตุผลไม่ชัด20%
Evaluationประเมินดี วิเคราะห์ลึกประเมินครบพื้นฐานMetric ไม่เหมาะหรือวิเคราะห์น้อย20%
Insight & VisualizationInsight ชัด วิชวลดี ตัดสินใจได้Insight ใช้ได้Insight เบาบาง15%
Documentation & Codeเอกสารครบ โค้ดสะอาด รันซ้ำได้ครบพอควรขาดส่วนสำคัญ15%
รวม100%
Resources

เอกสารและสื่อประกอบ

PDF/สไลด์บทที่ 1–8 พร้อมใช้งาน ส่วน Notebook และ Dataset จะอัปเดตเพิ่มเติม

PDF / สไลด์

เอกสารบทที่ 1–8 และสื่อที่จะอัปเดตเพิ่มเติม

Notebook / Code

Python, pandas, scikit-learn, mlxtend และตัวอย่างการวิเคราะห์

Dataset

ตัวอย่างเช่น Titanic, Iris, Retail Basket และ Customer Segmentation

บทหัวข้อPDF / สไลด์Notebookสถานะ
01บทนำ & CRISP-DM PDF Notebook พร้อมเรียน
02Data Understanding PDF Notebook พร้อมเรียน
03Data Preparation PDF Notebook พร้อมเรียน
04การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติ PDF Notebook พร้อมเรียน
05กฎความสัมพันธ์ (Association Rules) PDF Notebook พร้อมเรียน
06Decision Tree PDF Notebook พร้อมเรียน
07Random Forest PDF Notebook พร้อมเรียน
08Support Vector Machine (SVM) PDF Notebook พร้อมเรียน
09Deployment & Ethics PDF Notebook เตรียมอัปโหลด

พร้อมเริ่มเรียน Data Mining แล้วหรือยัง?

เริ่มจากบทที่ 1 แล้วต่อยอดสู่โครงงานที่ใช้ข้อมูลจริงเพื่อสร้าง Insight ที่นำไปใช้ได้